Skip to main content

Als wereldwijd het koudemiddel propaan wordt gebruikt in split-airconditioners zal de aarde minder opwarmen dan wanneer ze gevuld zijn met HFK’s als R410A of R32, zoals nu het geval is. Dat is te lezen een recent gepubliceerd onderzoek waarin het effect is gekwantificeerd. Afgevuld met propaan zal de opwarming die door alle split-airco’s wereldwijd wordt veroorzaakt in 2100 0,09 °C lager zijn dan met R410A. Vergeleken met R32 zal met propaan de opwarming 0,03 °C lager uitvallen.

Split-airconditioners (AC’s) zijn wereldwijd de meest gebruikte apparaten voor ruimtekoeling. In 2016 was ruimtekoeling goed voor ongeveer 10 procent van de totale wereldwijde elektriciteitsvraag. Als de huidige trends zich voortzetten, zou de energievraag van airconditioners tegen 2050 meer dan verdrievoudigen en het aantal airco’s toenemen van ongeveer 0,9 miljard in 2017 tot meer dan 3,7 miljard in 2050. Deze voorspelling wordt gedaan door onderzoekers van het International Institute for Applied Systems Analysis (IIASA), het United Nations Environment Programme en de University of Leeds. De resultaten werden gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS).

Snel groeiend gebruik van F-gassen

De aanzienlijke klimaatimpact van split-airco’s is niet alleen het gevolg van een voornamelijk op fossiele brandstoffen gebaseerde elektriciteits-voorziening, maar ook van het wijdverbreide en snel groeiende gebruik van F-gassen als koudemiddel, zoals R410A met een GWP van 2.256 en in bepaalde landen zelfs nog R22, zo stellen de onderzoekers vast. Die koudemiddelen hebben volgens hen een aanzienlijk aandeel in de totale uitstoot van broeikasgassen. Inmiddels is een groot aantal fabrikanten overgestapt op het koudemiddel R32, dat een GWP van 771 heeft, wat een aanzienlijke verlaging betekent.

Wereldwijde groei van het aantal airco’s (links), en de broeikasgasemissies bij drie koudemiddelscenario’s (o.b.v. huidig koudemiddelgebruik, volledige overstap op R32 en volledige overstap op propaan).

Enorme stap in de GWP-verlaging

Sinds een aantal jaren gebruiken Aziatische en Europese fabrikanten het natuurlijke koudemiddel propaan (R290) in hermetisch afgesloten draagbare airco’s. Met een GWP100 (over 100 jaar) kleiner dan 1 is met dit koudemiddel een enorme stap in de GWP-verlaging gezet. In split-airco’s wordt propaan minder toegepast. Ze worden vooral op de Chinese en Indiase markt verkocht; in India zijn ze goed voor ongeveer 2 procent van de jaarlijkse verkoop van split-airconditioners.

Propaanairco heeft laagste klimaatimpact

Split-airco’s met propaan presteren vergelijkbaar met varianten met R32 en zijn efficiënter dan de huidige wijdverbreide splits die R410A gebruiken. In warme klimaten presteert propaan beter in split-airco’s. Volgens Life Cycle Climate Performance-studies hebben airco’s op propaan de laagste klimaatimpact, als ze worden vergeleken met andere laag-GWP-alternatieven voor R410A. Dit komt vooral door de lagere koudemiddelemissies (in de gebruiksfase tijdens de levensduur van de apparatuur, en in de fase aan het einde van de levensduur), gevolgd door een lager energiegebruik dan andere alternatieven.

Productiekosten hoger, bedrijfskosten lager

In vergelijking met op R410A gebaseerde units zijn de productiekosten van propaan-splitunits ongeveer 6 tot 10 procent hoger. Dit komt door aanvullende veiligheidsmaatregelen die nodig zijn. De bedrijfskosten zijn echter lager, omdat ze efficiënter zijn en 40 tot 60 procent minder koudemiddel gebruiken dan R410A. Een nadeel van propaan is de ontvlambaarheid, waardoor het koudemiddel in brandbaarheidsklasse A3 valt.

Verlaging aardopwarming bij gebruik R32 en propaan als vervanging van R410A.

Onderzoek naar jaarlijkse HFK-emissie

De overstap op propaan lijkt met het oog op het verminderen van de aardeopwarming gunstig. Om dat effect nader te onderbouwen, hebben IIASA, de VN en de universiteit van Leeds onderzoek gedaan. Met het voortdurende gebruik van R410A in split-airco’s schatten de onderzoekers dat de wereldwijde jaarlijkse HFK-emissie hierdoor zou toenemen van 0,4 Gt CO2-equivalenten in 2017 tot 1,7 Gt CO2-equivalenten in 2050 en 2,6 Gt CO2-equivalenten in 2100. Overstappen op R32 zou deze emissies op jaarbasis verminderen met 38 procent in 2050 en 51 procent in 2100, terwijl overstappen op propaan ze in 2060 met bijna 100 procent zou verminderen.

Technisch valide alternatief

Het onderzoek maakt duidelijk dat het versnellen van de overgang naar energiezuinigere split-airco’s met propaan als koudemiddel een sleutelrol kan spelen bij het creëren van duurzamere koeling van woningen en gebouwen. Een recente studie van de Europese Commissie concludeerde dat propaan in split-airconditioning tot 7 kW kan worden geclassificeerd als een technisch valide alternatief voor toestellen met HFK’s als R410A en R32. In sommige lidstaten wordt dat vanwege de regelgeving echter niet toegestaan, vanwege de ontvlambaarheid van propaan.

Snelle overstap op propaan in kleine airco’s

Om de ambitieuze doelstellingen van de Europese Unie voor klimaatneutraliteit voor 2050 te halen, vinden de onderzoekers dat op het gebied van koudemiddelen in split-airco’ s snelle actie is geboden. Aangezien de tijd dringt om klimaatomslagpunten te vermijden, zou de overstap op propaan in kleine airco’s (<7 kW) nu al snel kunnen worden doorgevoerd, waarbij er voldoende aandacht moet zijn voor veiligheid en de training van installateurs.