Skip to main content

Voor 2022 wordt een verdubbeling van de ISDE-aanvragen voor warmtepompen ten opzichte van 2021 verwacht. Het voorspelde aantal van zo’n 30.000 warmtepompen met subsidie, ligt echter een stuk lager dan het totaal aantal warmtepompen dat naar verwachting dit jaar over de toonbank zal gaan. De meeste warmtepompen zijn namelijk bestemd voor nieuwbouw en komen daarom niet in aanmerking voor ISDE-subsidie.

Het is een misvatting dat de ISDE-cijfers iets zeggen over de Nederlandse warmtepompverkoop als geheel. Sinds 1 januari 2020 kan namelijk geen ISDE-subsidie meer worden aangevraagd voor maatregelen in nieuwbouwwoningen; de ISDE-cijfers zeggen dus alleen maar iets over de warmtepompen voor bestaande bouw, waar vooral hybride systemen worden toegepast. En de aantallen voor die markt liggen nog steeds fors lager dan voor nieuwbouw. Nieuwbouw wordt tegenwoordig bijna standaard voorzien van een warmtepomp.

Meeste aanvragen voor isolatie

In 2021 werden in totaal zo’n 45.000 ISDE-aanvragen ingediend, waarvan de meeste door particulieren en een veel kleiner aantal door bedrijven. 15.043 van de particuliere aanvragen betroffen de aanschaf van een warmtepomp. Veruit de meeste aanvragen – ruim 27.000 –  gingen over isolatiemaatregelen (vloer, gevel, dak of HR++-glas); de resterende 2.000 over een zonneboiler. Dat aantal van 15.043 particuliere ‘warmtepomp’-aanvragen is een flinke stijging ten opzichte van 2020 (9.404), en ook voor het huidige kalenderjaar wordt een flinke groei verwacht; RVO spreekt over een ‘verdubbeling’.

Vergelijking tussen ISDE- en CBS-data

Om in kaart te krijgen hoe de warmtepompverkoop voor bestaande bouw zich verhoudt tot die voor nieuwbouw, kunnen de ISDE-cijfers worden vergeleken met die van StatLine. Op dit platform van het CBS wordt de totale warmtepompverkoop – voor nieuw- én bestaande bouw – jaar op jaar bijgehouden. De simpele rekensom ‘CBS min ISDE’ zou dus ongeveer duidelijk moeten maken welk aandeel van de warmtepompmarkt nieuwbouw dan wel bestaande bouw betreft. Volgens het CBS werden in 2021 in totaal 368.350 warmtepompen verkocht. Voor een goede vergelijking met de ISDE-data moeten daar airco’s en lucht/lucht-warmtepompen van worden afgetrokken, want die zijn uitgesloten van subsidie. Het totaal aantal warmtepompen dat dan overblijft en in 2021 aan particulieren is verkocht, is 70.051.

Bestaande bouw: minder dan 20 procent

Nog even verder hoofdrekenend, betekent dit dat vorig jaar voor 70.051 – 15.043 = 55.008 warmtepompen geen ISDE-subsidie is aangevraagd; die waren dus blijkbaar voor nieuwbouw bestemd. Een woordvoerder van RVO zet daar wel een – hele kleine – kanttekening bij: “De kans bestaat dat eigenaren van een bestaande woning geen weet hebben van de subsidieregeling en er dus geen beroep op doen.” Frank Agterberg, voorzitter van Vereniging Warmtepompen, heeft dat geluid nooit in de markt opgevangen, vertelt hij desgevraagd. “Als het al gebeurt, zal het om sporadische gevallen gaan die weinig invloed op de data hebben.” Met dat in het achterhoofd lijkt de conclusie gerechtvaardigd dat minder dan 20 procent van alle warmtepompen in Nederland vorig jaar werden verkocht voor plaatsing in bestaande woningen.

10.000 hybride systemen

Dat percentage zit in de richting van de 14 procent die Frank Agterberg noemt, als we hem vragen naar de warmtepompverhouding tussen nieuw- en bestaande bouw. Volgens hem zaten onder de ruim 70.000 warmtepompen die in 2021 voor woningbouw werden verkocht, ongeveer 10.000 hybride systemen. Zo komt Agterberg aan ‘zijn’ 14 procent. Het aantal all-electric-warmtepompen voor bestaande bouw was volgens de voorzitter van Vereniging Warmtepomp niet groot.

Huidige ontwikkelingen

Als Agterberg wordt gevraagd de huidige ontwikkelingen te duiden, schat hij dat de warmtepompverkoop dit jaar kan uitkomen op zo’n 90.000 stuks, waarvan 60.000 voor nieuwbouw en 30.000 voor bestaande bouw. Dat aantal komt overeen met de schatting van RVO. Bij de warmtepompen voor bestaande bouw zitten minimaal 15.000 hybride systemen die af-fabriek worden geleverd. Uitgaande van deze cijfers komt het percentage warmtepompen voor bestaande bouw uit op rond de 33 procent; dat is nog steeds fors minder dan voor nieuwbouw.

Lange levertijden voor warmtepompen

Volgens Agterberg is de vraag naar warmtepompen veel groter dan wat er feitelijk wordt verkocht. Dat komt doordat de markt met lange levertijden heeft te maken. “Voor de hele markt – nieuw- en bestaande bouw samen – ga ik grofweg uit van een groeivraag van minimaal 30 procent. Als alle uitstaande bestellingen worden meegewogen, kom je misschien wel uit op 50 procent. Dat wordt zowel door de hoge gasprijzen aangedreven, als door een toenemende ambitie om iets voor het klimaat te doen.”