Airco’s worden in Nederland al jaren niet alleen gebruikt om te koelen, maar steeds vaker ook om te verwarmen. Uit onderzoek van TNO blijkt dat ruim vier op de vijf huishoudens met een vaste airco het apparaat ook inzet als warmtebron. Die ontwikkeling biedt kansen voor verduurzaming, maar kan tegelijkertijd extra druk zetten op het toch al volle elektriciteitsnet.
Van koeling naar serieuze verwarmingsoptie
Wat begon als een oplossing voor warme zomers, groeit uit tot een volwaardige verwarmingsmethode. Volgens TNO ervaren gebruikers vooral voordelen als:
- snel opwarmen van ruimtes
- extra comfort
- lagere gasrekening
Met name sinds de sterk gestegen gasprijzen na de oorlog in Oekraïne zijn veel huishoudens alternatieven gaan zoeken. Airco’s – feitelijk lucht/lucht-warmtepompen – blijken daarbij een laagdrempelige optie. Zeker in woningen met zonnepanelen is het aantrekkelijk om zelf opgewekte stroom direct te gebruiken voor verwarming.
Hoe groot is de groep gebruikers?
TNO schat dat ongeveer 18% van de Nederlandse woningen inmiddels een vaste airco heeft. Jaarlijks worden er volgens CBS-cijfers ongeveer 250.000 vaste airco’s geïnstalleerd. In het TNO-onderzoek werden 3.451 mensen bevraagd, waarvan 747 een vaste airco hadden. Van die groep gebruikte 534 personen de airco ook voor verwarming.
Eerdere onderzoeken lieten vergelijkbare percentages zien, al liggen sommige cijfers lager doordat mobiele airco’s werden meegeteld.
Druk op het elektriciteitsnet
De toenemende inzet van airco’s als verwarming roept vragen op over de belasting van het stroomnet. Uit het onderzoek blijkt dat veel mensen hun airco gebruiken tussen 18.00 en 23.00 uur – precies het moment waarop ook verlichting, koken en andere elektrische apparaten zorgen voor een piekbelasting.
Netbeheerders houden in hun prognoses inmiddels rekening met deze ontwikkeling. Tegelijkertijd geven zij aan dat er geen volledig inzicht is in het daadwerkelijke bezit en gebruik van airco’s per regio.
Oplossing: slimmer en gespreid gebruik
Volgens Netbeheer Nederland zit de grootste uitdaging in het voorkomen van gelijktijdige pieken. Mogelijke oplossingen zijn:
- airco’s eerder op de dag inschakelen
- gebruik automatiseren via apps of slimme sturing
- financiële prikkels om piekmomenten te vermijden
In de toekomst kan het aantrekkelijker worden om stroomverbruik actief te spreiden, bijvoorbeeld via dynamische energietarieven.
Hoe duurzaam is verwarmen met airco?
Voor individuele huishoudens lijkt verwarmen met een airco al snel duurzamer dan gas, zeker wanneer gebruik wordt gemaakt van eigen zonnestroom. Toch is volgens TNO nog onvoldoende onderzocht hoe duurzaam deze oplossing is bij langdurig en grootschalig gebruik.
Een eerlijke vergelijking tussen huishoudens die structureel met airco verwarmen en huishoudens met een traditionele gasgestookte cv-ketel ontbreekt nog. Zo’n langetermijnvergelijking zou volgens onderzoekers meer duidelijkheid moeten geven over de werkelijke klimaatimpact.
Kans én aandachtspunt
De opmars van airco’s als verwarmingsoplossing past binnen de bredere elektrificatie van woningen. Het kan bijdragen aan lagere gasconsumptie en meer gebruik van duurzame stroom. Tegelijkertijd vraagt deze ontwikkeling om aandacht voor netcapaciteit, piekbelasting en systeemsturing.
Aircoheating lijkt daarmee een interessante schakel in de energietransitie – mits het gebruik slim wordt georganiseerd.
