Een uitgelekt conceptvoorstel van de Europese Commissie laat zien dat Brussel grote stappen wil zetten om het gebruik van sterk vervuilende koudemiddelen terug te dringen. Vanaf 2025 zouden kleine split-airco’s met een GWP-waarde boven 150 niet langer verkocht mogen worden. Dit raakt vrijwel alle modellen die nu in Europa verkrijgbaar zijn.
Verbod voor split-airco’s tot 12 kW
De geplande maatregel geldt voor alle split-airconditioners tot 12 kW. Omdat de meeste huidige toestellen draaien op R32 (GWP 675) of voorheen R410A (GWP 2.090), zouden fabrikanten hun assortiment volledig moeten herzien. Voor grotere systemen boven 12 kW zou een grens van GWP 750 gaan gelden.
Wat betekent GWP precies?
GWP staat voor Global Warming Potential, de maat voor het broeikaseffect van een koudemiddel wanneer het in de atmosfeer terechtkomt. Ter vergelijking: CO₂ heeft een GWP van 1. Koudemiddel R410A heeft een GWP van 2.090, wat betekent dat één kilogram lekkage overeenkomt met ruim tweeduizend kilo CO₂-uitstoot.
Propaan als kansrijk alternatief
De focus verschuift steeds meer naar koudemiddelen met een lage klimaatimpact. Propaan (R290) heeft een GWP van slechts 3 en wordt door de Commissie gezien als logisch alternatief voor kleine airco’s. Hoewel toepassing in Europa tot nu toe beperkt is vanwege de brandbaarheid, is de verwachting dat dit snel verandert. Aziatische fabrikanten bouwen al jaren propaanmodellen en ook Europese producenten onderzoeken deze richting actief.
Voorzichtige introductie van propaanairco’s
Enkele fabrikanten, waaronder de Chinese producent Midea, hebben plannen aangekondigd voor de introductie van propaan-splitsystemen in Europa. De markt reageert afwachtend, maar veel bedrijven zijn achter de schermen bezig met productontwikkeling en veiligheidsstudies.
Nieuwe certificering voor alternatieve koudemiddelen
Het voorstel gaat verder dan alleen een verbod. Er komt waarschijnlijk een bedrijfs- en persoonscertificering voor het werken met alternatieve koudemiddelen zoals propaan, CO₂ en mogelijk ammoniak. De NVKL en Europese koepelvereniging AREA hebben hier om gevraagd, omdat de omgang met brandbare of toxische middelen specifieke veiligheidskennis vereist.
Versneld afbouwen van F-gassenquota
Daarnaast wil de Commissie het beschikbare F-gassenquotum sterk verlagen. In de huidige regeling wordt het toegestane volume tot 2030 geleidelijk verkleind. In het conceptvoorstel wordt dit schema aanzienlijk aangescherpt en verlengd. In 2048 zou nog maar 2,4 procent van het volume uit 2015 beschikbaar mogen zijn.
Hoe nu verder?
Het definitieve voorstel wordt dit voorjaar verwacht. Daarna begint het politieke proces met onderhandelingen tussen de lidstaten en het Europees Parlement. Vaststaat dat de impact voor aircofabrikanten en installateurs groot zal zijn. De overstap naar laag-GWP-koudemiddelen lijkt onvermijdelijk en zal de aircomarkt fundamenteel veranderen.
