De verkoop van warmtepompen in Nederland blijft stijgen, maar het groeitempo neemt af. In 2021 werden volgens CBS-cijfers ruim 72.000 warmtepompen verkocht, een stijging van 16 procent ten opzichte van 2020. Dat is een forse terugval na de bijna 40 procent groei van het jaar daarvoor. De oorzaak ligt vooral in de achterblijvende renovatiemarkt: nieuwbouwwoningen worden inmiddels standaard voorzien van een warmtepomp, maar bestaande woningen blijven achter.
Warmtepompen vooral in woningbouw
Van de in totaal 72.346 verkochte systemen werden er 70.051 in woningen geplaatst. Daarvan gebruikt het grootste deel – bijna 68 procent – buitenlucht als energiebron, terwijl 32 procent werkt met bodemenergie. Ventilatiewarmtepompen en hybride varianten zijn niet afzonderlijk in de cijfers opgenomen.
Bodemenergie onder druk
In de utiliteitssector blijft de verkoop van water/water-warmtepompen nagenoeg stabiel. Vooral de gesloten bodemsystemen groeien licht, terwijl het aantal installaties met open bronnen (zoals WKO-systemen) vrijwel gelijk blijft. De recente discussies over de mogelijke invloed van bodemenergiesystemen op de bodemkwaliteit lijken hun weerslag te hebben op de markt.
Minder ruimte voor groei in nieuwbouw
Volgens Frank Agterberg, voorzitter van de Vereniging Warmtepompen, is de afnemende groei eenvoudig te verklaren: “In vrijwel alle nieuwbouwprojecten worden tegenwoordig warmtepompen toegepast. Het echte groeipotentieel ligt nu in de bestaande bouw, maar daar komt de markt nog langzaam op gang.” Vooral de toepassing van hybride warmtepompen loopt achter op de verwachtingen. Het kabinet probeert dit te versnellen via het Actieplan Hybride Warmtepompen, dat de komende jaren meer huiseigenaren moet stimuleren de overstap te maken.
Leveringsproblemen als risico
Toch is de verwachting voor 2022 voorzichtig positief. Agterberg schat dat de markt dit jaar met ruim 25 procent kan groeien, mits de huidige leveringsproblemen niet verder toenemen. De vraag naar warmtepompen blijft onverminderd groot, maar het tekort aan materialen en installateurs kan een rem zetten op verdere groei.
Stabiel opgesteld vermogen
Het totale thermische vermogen van warmtepompen in de gebouwde omgeving groeit gestaag. Zowel in 2020 als in 2021 nam dit vermogen met ongeveer 17 procent toe, wat neerkomt op een totaal van 3.650 MW aan opgesteld vermogen. Daarmee zet Nederland opnieuw een stap richting een duurzamer verwarmde gebouwde omgeving, al blijft de echte doorbraak afhangen van de versnelling in de renovatiemarkt.
