Skip to main content

Aircoheating kan prima als hoofdverwarming dienen, maar liever niet met de gangbare wandunits. Adviseur Cors van Vliet vindt een vloerunit noodzakelijk om in de winter comfortabel te kunnen verwarmen, zonder dat je koude voeten krijgt.

Ook bij sportverenigingen worden lucht/lucht-warmtepompen met vloerunits toegepast.

Het lijkt een hype: verwarmen met de airco-unit zodat de gasketel alleen nog nodig is bij helse koude. Door de torenhoge gasprijzen ontdekken consumenten dat hun split-airco in de woonkamer prima kan verwarmen. Eigenlijk is dit gewoon een hybride systeem, waar Panasonic zelfs onder de naam ‘hybrid air’ reclame voor maakt. Het is zelfs mogelijk om lucht/lucht-warmtepompen voor de hoofdverwarming te gebruiken, betoogt Cors van Vliet van advies- en ontwerpbureau CV2 in Ruinen. “In de media wordt een airco vaak energieslurper genoemd, maar als je met één kilowatt elektriciteit zo’n 4 tot 4,5 kW warmte kunt maken, blijkt het juist een duurzame oplossing.” Er is wel een aandachtspunt: een traditionele wandunit kan in de winter voor comfortklachten zorgen.

Koude laag blijft op de vloer liggen

Van Vliet: “Normaliter hangt de binnenunit tegen het plafond, dat is ideaal voor koelen. Maar als je je huis met een lucht/lucht-warmtepomp gaat verwarmen, wil de warmte ook opstijgen naar het plafond. En je brengt de warmte al hoog in. Hij kan ook naar beneden blazen en dan mengt het wel, maar je houdt een koude laag en die blijft op de vloer liggen.” Deze koude laag wordt nog verergerd door koudeval van ventilatieroosters en minder goed isolerende ramen. Bij een systeem met radiatoren is er weinig aan de hand. “Een radiator staat tien centimeter boven de vloer en zuigt daarmee de koudste lucht van de vloer, waardoor je een onhoorbaar circulatiesysteem hebt. Als je een airco-unit ophangt om de kamer te verwarmen, wordt het bij het plafond wel 27 graden, maar dicht bij de vloer heb je koude voeten. Dit kan hardnekkig zijn.”

Platte unit met warme voorplaat

De oplossing is eigenlijk eenvoudig. Geen wandunit, maar een vloerunit. Eigenlijk is dat ook een wandunit, maar dan platter. Qua uiterlijk lijkt zo’n vloerunit op een fancoilunit. Het uitblaastoestel van het aircosysteem kan zelfs op de vloer worden gemonteerd; soms adviseert de fabrikant om enkele centimeters tussen de unit en de vloer vrij te houden. Met zo’n vloerunit behoort een koude vloer grotendeels tot het verleden, verduidelijkt Van Vliet. Hij heeft goede ervaringen met een vloerunit van Daikin. “Daarbij kan zelfs de voorplaat worden verwarmd, zodat er ook stralingswarmte vrijkomt.”

Bij de vloerunit van Daikin kan de voorplaat worden verwarmd, zodat er ook stralingswarmte vrijkomt.

Verspreiden  van luchtstroom in koelstand

Zo’n luxe unit is echter niet per se noodzakelijk. “Elke vloerunit is geschikt. Als hij de koude laag maar van de grond zuigt. En het moet een unit zijn die niet veel lawaai maakt. Als je even vlot de kamer op temperatuur wilt brengen, mag je hem horen, maar daarna moet hij stil zijn werk doen.” Een vraag die opkomt, is of bij een vloerunit niet het probleem ontstaat dat in koelstand de koude luchtstroom niet goed in de ruimte verspreidt. Koude lucht zakt immers naar beneden. Volgens Van Vliet is dat niet het geval. De vloerunit blaast de koude lucht naar boven uit en zorgt  voor een goede menging van de luchtstroom, waardoor koudeval wordt voorkomen.

Aircoheating lucratief in sportkantines

Ook sportverenigingen zoeken naar een mogelijkheid om te verduurzamen en de kosten voor verwarming te verlagen. Van Vliet heeft in een reeks van deze gebouwen ook een lucht/lucht-warmtepomp toegepast. “Met aircoheating kan een kantine of bestuurskamer razendsnel worden verwarmd”, stelt hij. De cv-installatie blijft daarbij gehandhaafd om de verwarming over te nemen als het vriest. “In de praktijk blijkt een relatief kleine warmtepomp tot 80 procent van de bedrijfsuren voor verwarming over te nemen.”

Aircoheating in nieuwbouw

Van Vliet vindt voor nieuw te bouwen huizen een bodemwarmtepomp de eerste keuze, maar waar dat niet mogelijk is, kan aircoheating ook bij nieuwbouw een alternatief voor een lucht/water-warmtepomp zijn. In een nieuwbouwwoning speelt een koude laag op de vloer iets minder, door goede vloerisolatie. Toch geeft hij ook hier de voorkeur aan een vloerunit in de woonkamer, in plaats van een hoog uitblazende wandunit. Vooral in huizen met ventilatieroosters in de ramen levert koudeval vaak klachten over een koude laag boven de vloer op. “Als het nul graden is, komt vrieslucht naar binnen. Die zakt direct naar beneden.”

Gebalanceerde ventilatie met WTW

Tochtklachten door ventilatieroosters zijn te voorkomen door gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning (WTW) toe te passen. Van Vliet merkt als adviseur de nodige argwaan bij particuliere woningbouwers. De verhalen over lawaai van de WTW-unit zijn hardnekkig. “Als je tegen mensen zegt dat ze 1,5 kilowatt aan warmte gratis krijgen, zijn ze om. Het is eigenlijk een soort verwarmingsapparaat dat ervoor zorgt dat je tochtvrij bij het raam kunt zitten.” Dat geldt overigens niet alleen bij aircoheating, maar ook bij vloerverwarming en radiatoren. Die zijn door de goede isolatie erg klein geworden en vaak maar lauwwarm, waardoor de koude lucht uit de raamroosters alsnog voor tocht zorgt. “Als je nieuw gaat bouwen, moet je absoluut voor warmteterugwinning kiezen. Bij bestaande woningen moet je de kanalen ervoor kwijt kunnen; dat valt niet mee.”

Wandunits voor de slaapkamers

Voor de bovenverdieping adviseert Van Vliet een wandunit in de hoofdslaapkamer en/of overloop. Een vloermodel is hier niet per se noodzakelijk. De vloer van de verdieping wordt immers al opgewarmd door de benedenverdieping. “Je hebt er minder last van een koudelaag op de vloer. Van beneden uit wordt er al gestookt. In een goed geïsoleerd huis met een verwarmde woonkamer beneden wordt het boven niet echt koud.” Meestal volstaan voor de bovenverdieping één of meerdere basic split-airco’s die bij groothandels als prijspakker in de schappen liggen. Wie maar één buitenunit wil, komt uit bij een multi-split met twee of drie aansluitingen voor binnenunits. Maar meestal zijn split-airco’s goedkoper dan één multi-split. “Die moet je apart samenstellen en dan gelden de aanbiedingen niet.” In de badkamer volstaat een elektrisch infraroodpaneel.

Zonnepanelen als stroomleverancier

Met lucht/lucht-warmtepompen is het natuurlijk ook mogelijk om op warme zomerdagen de koelfunctie te gebruiken. Een deel van de energiewinst wordt zo echter teniet gedaan. Volgens Van Vliet moet je je daar niet druk over maken, zeker niet als er zonnepanelen op het dak liggen. De opgewekte elektriciteit kan dan rechtstreeks naar de koeling. “Aan het elektriciteitsnet kan op dat moment mogelijk niet eens worden geleverd. Het kan noodzakelijk zijn om juist elektriciteit af te nemen, omdat anders de omvormer afslaat door oplopende spanningspieken.” Volgens hem valt het extra stroomverbruik wel mee. “Je hebt het misschien over vijftig uur per jaar. Als de units 1 kW per uur zouden gebruiken, kost dat dus 50 kWh per unit per jaar. Daarmee krijg je een hoog comfort door de temperatuurpieken wat af te vlakken.”