In Woerden loopt een bijzonder proefproject waarin zes nul-op-de-meterwoningen hun zelf opgewekte zonne-energie direct delen met zes reguliere woningen in dezelfde straat. Deze lokale uitwisseling moet helpen om het elektriciteitsnet te ontlasten en woningeigenaren meer grip te geven op hun eigen energiegebruik.
Waarom lokale energiedeling nodig is
De groei van zonnepanelen en windturbines zorgt voor grote pieken en dalen in het elektriciteitsnet. Op zonnige dagen leveren veel woningen meer stroom terug dan het net kan verwerken, waardoor netcongestie ontstaat. Juist daarom zoekt de sector naar manieren om stroom lokaal te benutten voordat deze het net opgaat.
Hoe het project in Woerden werkt
In 2018 zijn zes woningen van woningcorporatie GroenWest gerenoveerd tot NOM-woningen, compleet met zonnepanelen, isolatie en een lucht/water-warmtepomp. Zij produceren regelmatig een stroomoverschot. Via een nieuw energiedeelplatform van TROEF Buurtenenergie kunnen zes omliggende, niet-NOM-woningen deze overtollige energie nu direct afnemen – zonder tussenkomst van het openbare net.
Het ‘internet of energy’
Het project maakt gebruik van een digitaal platform dat energiedata realtime koppelt. TROEF noemt dit het ‘internet of energy’. In de toekomst moeten bewoners hiermee onderling energie kunnen verhandelen of zelfs CO₂-rechten kunnen uitwisselen. In Woerden gaat het voorlopig om een proefopzet: energie wordt al gedeeld, maar nog niet afgerekend vanwege wettelijke beperkingen.
Virtuele energiecentrale voor de buurt
De ambitie is dat de wijk uitgroeit tot een virtuele energiecentrale, waarbij woningen gebruikmaken van elkaars energiebronnen. Zo ontstaat een lokaal energiesysteem dat pieken opvangt en het net minder belast. Volgens Daan Rutten (Entrnce) levert dit veel flexibel vermogen op en kunnen vraag en aanbod beter worden afgestemd.
Warmtepompen slim aansturen
Een volgende stap is het slim schakelen van de warmtepompen in de NOM-woningen. Door de productie van warm tapwater niet meer op vaste momenten te laten plaatsvinden, maar op basis van energiedata, kan circa 230 kWh per woning per jaar worden bespaard. De warmtepomp verwarmt het tapwater dan pas volledig wanneer verwacht wordt dat er daadwerkelijk behoefte is.
Ondersteund door MOOI-regeling
Het project wordt medegefinancierd via de MOOI-regeling (Missiegedreven Onderzoek, Ontwikkeling en Innovatie). Deze subsidie stimuleert consortia die bijdragen aan de Nederlandse klimaatdoelen, met aandacht voor technische én sociale factoren die de kans op succesvolle innovaties vergroten.
Met deze proef zet Woerden een concrete stap richting een toekomst waarin energie lokaal, slim en duurzaam wordt gedeeld.
