Propaan verovert snel terrein als duurzaam koudemiddel in monoblock-warmtepompen, maar ook in split-airconditioners blijkt het uitstekend toepasbaar. In Italië werd onlangs de eerste commerciële split-airco met propaan geïnstalleerd. De praktijkervaringen laten zien dat het systeem efficiënt, stil en veilig functioneert – mits de installatie zorgvuldig wordt uitgevoerd.
Lagere milieu-impact en hoog rendement
Een belangrijk voordeel van propaan (R290) is de extreem lage GWP-waarde van slechts 0,02. Daarmee heeft het koudemiddel vrijwel geen invloed op het broeikaseffect. Daarnaast is het energieverbruik circa 30 procent lager dan bij airco’s die werken met HFK-koudemiddelen zoals R410A of R32. Moderne systemen behalen een SEER van 8,5 en een SCOP van 5,2, wat resulteert in een A+++-energielabel.
Veiligheid staat voorop
Omdat propaan brandbaar is, gelden er duidelijke veiligheidsvoorschriften. De installatiehandleidingen van moderne systemen zijn uitgebreid en beschrijven stap voor stap hoe de installateur de veiligheidsgrenzen (LFL-waarden) moet berekenen. Zo wordt bepaald hoeveel koudemiddel maximaal mag worden toegepast op basis van de grootte van de ruimte en de montagehoogte van de binnenunit. Ook moeten flare-aansluitingen buiten de verblijfsruimte worden gemaakt en mag er geen ontstekingsbron aanwezig zijn op vloerniveau.
Praktische installatie-ervaringen
In de praktijk bleek de installatie eenvoudig uit te voeren. De leidingen zijn doorgaans kort (3–4 m) en onder stikstofdruk voorgemonteerd. Controle op lekdichtheid gebeurt met vacuümtesten en gasdetectie, vergelijkbaar met R32-installaties. Wanneer de installatie correct is uitgevoerd, werkt het systeem stil en efficiënt. De koel- en verwarmingscapaciteit sluiten goed aan bij het gangbare vermogen van woningen en kantoren tot circa 25 m².
Onderzoek bevestigt veiligheid
Een studie van de Universiteit van Tianjin (China) toonde aan dat de risico’s bij R290-systemen beperkt zijn. Zelfs bij opzettelijke ontsteking in laboratoriumomstandigheden bleef de overdruk zo laag dat de units geen schade opliepen. De kans op explosie is alleen aanwezig bij een combinatie van een groot lek, onvoldoende ventilatie en een directe ontstekingsbron – situaties die in de praktijk met goede montage en ventilatie eenvoudig te vermijden zijn.
Vakmanschap maakt het verschil
Propaan-splitairco’s kunnen veilig worden toegepast mits ze door een gecertificeerde installateur worden geplaatst die bekend is met de normen EN 378 en EN 60335-2-40. De installateur voert een risicobeoordeling uit, zorgt voor voldoende ventilatie en volgt de voorgeschreven vulhoeveelheden. Steeds meer organisaties bieden hiervoor specifieke trainingen en certificeringen aan, zodat propaan als koudemiddel in airco’s en warmtepompen op een verantwoorde manier verder kan doorbreken.
